ກົດທີ່ພາບນີ້ ເພື່ອເບິ່ງຂໍ້ມູນເພິ່ມເຕິມ

ສຳລັບພີ່ນ້ອງປະຊາຊົນລາວ ໜ້າຈະຄຸ້ນເຄີຍກັບຊື່ “ເຈົ້າເພັດຊະລາດ” ກັນເປັນຢ່າງດີ, ພະອົງນອກຈາກເປັນນັກປົກຄອງ ແລະ ຜູ້ຕໍ່ສູ້ເພື່ອອິດສະລະພາບຂອງປະຊາຊົນແລ້ວ ພະອົງຍັງເປັນຜູ້ນິຍົມຍ່າງປ່າ ແລະ ເຂົ້າເຖິງປະຊາຊົນຢ່າງກ້ວາງຂວາງ

ເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດ ເພັດຊະລາດ ຖືເປັນບຸກຄົນຂອງລາວໃນສະຕະວັດທີ 20, ພະອົງເປັນທີ່ນັບຖືຂອງຄົນທົ່ວໄປ ສືບເນື່ອງມາຈາກການກູ້ອິດສະລະພາບ ຊຶ່ງມີຜູ້ບັນທຶກໄວ້ຫຼາຍແຫ່ງແລ້ວ ໃນຈຸດນີ້, ແອັດມິນຈະຂໍຍົກໃຫ້ເຫັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຂໍ້ມູນໃນດ້ານຊີວິດສ່ວນໂຕ ທີ່ທ່ານໄດ້ພົບປະກັບປະຊາຊົນທຸກແຫ່ງ ເອີ້ນໄດ້ວ່າເປັນ “ນັກປົກຄອງທີ່ເຂົ້າເຖິງປະຊາຊົນ”

ການພົບປະ ແລະ ເຂົ້າເຖິງປະຊາຊົນທຸກແຫ່ງນີ້ ເປັນຜົນສືບເນື່ອງມາຈາກນິໄສຂອງພະອົງທີ່ນິຍົມການຍ່າງປ່າດົງພົງໄພ ພະອົງຮູ້ຈັກພູມສາດ ປະເທດລາວເປັນຢ່າງດີ ຈົນໄດ້ຮັບສາຍາວ່າ: ບຸລຸດເຫຼັກ ແຫ່ງຣາດຊະອານາຈັກລາວ ໃນຍຸກນັ້ນ

ບ່ອນສະແດງໂຄສະນາ

ຂໍ້ມູນເບື້ອງຕົ້ນສຳລັບຜູ້ທີ່ຫາກໍ່ຮູ້ຈັກ ເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດເພັດຊະລາດ ມະຫາສິລາ ວິຣະວົງ ນັກວິຊາການປະຫວັດສາດ, ນັກອັກສອນສາດ-ວັນນະຄະດີ ບັນທຶກໄວ້ໃນໜັງສື “ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ບຸລຸດເຫຼັກຣາດຊະອານາຈັກລາວ” ວ່າ ພະອົງສືບເຊື້ອສາຍມາຈາກລາຊະວົງ ແຫ່ງນະຄອນລ້ານຊ້າງຫຼວງພະບາງ ແລະ ພະອົງກໍ່ໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດແຫ່ງນະຄອນຫຼວງພະບາງ

ເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດເພັດສະລາດ ເປັນບຸດອົງທີ 3 ຂອງເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດບຸນຄົງ ພະອົງປະສູດເມື່ອວັນທີ 19 ມັງກອນ ພ.ສ 2432 (ຄ.ສ 1889) ພະອົງໄປສຶກສາທີ່ປະເທດຝຣັ່ງເສດ ເມື່ອ ຄ.ສ 1905 ທຸກຄັ້ງທີ່ ໂຮງຮຽນປິດເທີມຈະຂ້າມໄປທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ພັກທີ່ປະເທດອັງກິດ ແລະ ເຄີຍອາໄສທີ່ບ້ານພັກຂອງ ມິດສະເຕີເລນ ອາຈານສອນວິຊາດາຣາສາດ ເຮັດໃຫ້ພະອົງສົນໃຈເລື່ອງດາຣາສາດ ແລະ ໂຫຣາສາດ ພະອົງຈຶ່ງເປັນນັກຄົ້ນຄ້ວາຫຼັກທາງໂຫຣາສາດໂບຮານເປັນຄົນທຳອິດ ແລະ ແຕ່ງຫຼັກຄຳນວນປະຕິທີນລາວໄວ້

ມະຫາສິລາ ວິຣະວົງ ຜູ້ຂຽນໜງສືປະຫວັດເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດເພັກສະລາດ ຊຶ່ງເຄີຍຕິດຕາມພະອົງໄປລ່າສັດລະຫວ່າງປີ ຄ.ສ 1931-1939 ອະທິບາຍ ວ່າ: ພະອົງ ເປັນຄົນທີມີສະຕິ, ເວົ້າໜ້ອຍ ແຕ່ໝັ້ນຄົງ, ມີຈິດໃຈອົດທົດກ້າຫານ ໜັກແໜ້ນ, ຕົງຕໍ່ເວລາ ແລະ ມັກປະຈົນໄພ ແລະ ມີຄວາມມານະ

ເລື່ອງທີ່ພະອົງມັກທີ່ສຸດຄື: ເມ່ື່ອມີລາດຊະດອນ (ປະຊາຊົນ) ຖືວ່າບ່ອນໃດ ໜອງໃດ ຫ້ວຍໃດ ມີຜີຮ້າຍ ປະຊາຊົນລົງຫາປາບໍ່ໄດ້ ພະອົງຈະທ່ຽວປາບປາມໃຫ້ສະເໝີ ຫຼື ມີສັດຮ້າຍລົບກວນພືດຜັກທີ່ປູກໄວ້ ພະອົງຈະຈັດການທັນທີ

ເມື່ອ ຄ.ສ 1932 ລາດຊະດອນແສນດິນມາລາຍງານວ່າ: ມີເສືອໂຄ່ງ 2 ໂຕຢູ່ກ້ອງເຮືອນ ມາດັກກິນຄວາຍໝົດໄປ 21 ໂຕ ຊາວບ້ານເດືອດຮ້ອນ ຂໍໃຫ້ພະອົງໄປປາບ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ໄດ້ພາຂ້າລາດຊະການ 6-7 ຄົນ ລວມເຖິງມະຫາສິລາ ໄປຍິງເສືອທີ່ບ້ານແສນດິນ ແຖວນໍ້າງື່ມ ແຂວງວຽງຈັນ ແຕ່ລະຄົນຖືປຶນຄົນລະກະບອກ ພະອົງຂັບລົດເອງ

ນອກຈາກປາບເສືອຍັງມີເລື່ອງເລົ່າການປາບແຂ້ ທີ່ ໜອງເມັກ ໜອງຍາວ ປະມານ 1 ກິໂລແມັດ ກວ້າງ 200-300 ແມັດ ຢູ່ໃນປ່າລຸ່ມໃກ້ນໍ້າງື່ມ ທາງເໜືອ, ເຊີ່ງໜອງຈະມີແຂ້ຫຼາຍ ຊາວບ້ານບໍ່ກ້າຫາກິນໃນໜອງ ແລະ ຍັງເຊື່ອກັນວ່າມີຜີຮ້າຍ ເຊີ່ງເຈົ້າເພັດສະລາດ ກໍ່ໄດ້ໄປປາບ ແລະ ປະກາດໃຫ້ຊາວບ້ານຕານປ່ຽວ, ຫາດກ້ຽງ, ແສນດິນ ແລະ ນາກຸງ. ສາມາດລົງຫາປາໃນໜອງເມັກໄດ້

ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ເລົ່າເຖິງເລື່ອງການລ່າສັດຂອງພະອົງໃນໜັງສື “ອາວຸດປືນແລະກິລາລ່າເນື້ອ” ຂອງພະອົງຕອນໜຶ່ງວ່າ ກິລາລ່າເນື້ອເປັນກິລາກາງແຈ້ງທີ່ຜູ້ບໍ່ເຄີຍເຫັນມາກ່ອນຈະຮູ້ສຶກບໍ່ມັກ ແລະ ຊັງທີ່ສຸດ ເພາະເຫັນແງ່ຮ້າຍດ້ານດຽວເຊັ່ນ: ທຳຮ້າຍສັດ, ແຕ່ຖ້າຮັບຮູ້ແລ້ວ ຈະຮູ້ສຶກຢາກເຂົ້າປ່າ ການເຂົ້າປ່າບໍ່ໄດ້ມີຈຸດປະສົງໄປລ່າສັດຢ່າງດຽວແຕ່ຍັງໄດ້ຄວາມຮູ້ໃນແງ່ພຶດສາດ ສັດໃຫຍ່ ຕະຫຼອດຈົນເຖິງທຳນຽມຊາວປ່າຊາວດອຍ

ເຖິງແນວໃດກໍ່ຕາມ, ເຖິງວ່າພະອົງຈະມີປະສົບການຫຼາຍພຽງໃດກໍ່ຕາມ ແຕ່ມະຫາສິລາເລົ່າວ່າ: ເຈົ້າເພັດຊະລາດກໍ່ຍັງເຄີຍຖືກສັດເຊັ່ນ: ຊ້າງ, ງົວ,​ກະທິງ ໄລ່ຢູ່ຫຼາຍຄັ້ງ

ສ່ວນບົດບາດໃນດ້ານການເມືອງ ການປົົກຄອງ ແລະ ການກອບກູ້ອິດສະລະພາບນັ້ນຈະຍົກຂໍ້ມູນມາເຜີຍແຜ່ໃນໂອກາດໜ້າ

ບ່ອນສະແດງໂຄສະນາ

ອອກ​ຈາກ REPLY ເປັນ

ກະລຸນາໃສ່ຄໍາເຫັນຂອງທ່ານ!
ກະລຸນາໃສ່ຊື່ຂອງທ່ານທີ່ນີ້